Lech Krupiński

Szanowni Państwo,

Kadencja Rady Dzielnicy Bemowo trwa 4 lata licząc od dnia wyboru rady. W dniu 27 października mija czwarty rok pracy Rady Dzielnicy. Jest to okazja by dokonać pewnych podsumowań i refleksji, a także podzielić się nabytymi doświadczeniami z kandydatami na radnych w przyszłej kadencji, która rozpocznie się z dniem 12 listopada 2006 r. Na ten bowiem dzień zostały wyznaczone wybory do samorządu terytorialnego.

Idea samorządności i podstawy prawne działania samorządu terytorialnego

Podstawy prawne działania samorządu terytorialnego mają swoje podstawowe źródło w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 6 kwietnia 1997 r. Już w preambule Konstytucji zapisano “w poczuciu odpowiedzialności przed Bogiem lub przed własnym sumieniem, Ustanawiamy Konstytucję RP jako prawa podstawowe dla państwa oparte na poszanowaniu wolności i sprawiedliwości, współdziałaniu władz, dialogu społecznym oraz na zasadzie pomocniczości umacniającej uprawnienia obywateli i ich władz”. Szczegółowe przepisy dotyczące samorządu terytorialnego zapisane są w Rozdziale VII Konstytucji RP. Kolejnym źródłem prawa dla samorządu terytorialnego są ustawy w sposób szczegółowy regulujące funkcjonowanie samorządu w szczególności takie jak ustawa:

• o samorządzie gminnym,
• o finansach publicznych

oraz w ustawie szczególnej dla mieszkańców Warszawy – w ustawie o ustroju m.st. Warszawy.

Samorząd terytorialny podlega również przepisom prawa międzynarodowego od momentu ratyfikowania przez Polskę Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego. W preambule EKST przedstawiciele państw sygnatariuszy wyrażają stanowisko, że:

• zważywszy, że społeczności lokalne stanowią jedną z zasadniczych podstaw ustroju demokratycznego
• zważywszy, że prawo obywateli do uczestnictwa w kierowaniu sprawami publicznymi jest jedną z demokratycznych zasad, wspólnych dla wszystkich państw członkowskich Rady Europy
• przekonanie, że to wyłącznie na szczeblu lokalnym prawo to może być realizowane w sposób najbardziej bezpośredni
• przekonanie, że istnienie społeczności lokalnych wyposażonych w rzeczywiste uprawnienia stwarza warunki dla zarządzania skutecznego i pozostającego zarazem w bezpośredniej bliskości obywatela

Ponadto wyrażają przekonanie, że: “Samorząd terytorialny oznacza prawo i zdolność społeczności lokalnych, w granicach określonych prawem, do kierowania i zarządzania zasadniczą częścią spraw publicznych na ich własną odpowiedzialność i w interesie ich mieszkańców”.

Jednakże największy wpływ na możliwość działania samorządu Bemowa w mijającej kadencji miała i będzie mieć ustawa z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy, która w sposób istotny ograniczyła dotychczasowe uprawnienia prawie 100 000 wspólnoty samorządowej. Z dniem jej wejścia w życie ustawy o ustroju m. st. Warszawy Bemowo nie było już gminą, lecz jednostką pomocniczą – czyli dzielnicą. Jednocześnie ustawa większość istotnych uprawnień przenosiła na Prezydenta Warszawy i Radę m. st. Warszawy.

Tym samym kompetencje urzędu dotychczas obsługującego mieszkańców Bemowa, i kompetencje władz samorządowych uległy znacznemu ograniczeniu. Ograniczeniu ulęgła wysokość środków finansowych co roku przeznaczanych na realizację zadań mających na celu zaspokajanie potrzeb zbiorowych mieszkańców Bemowa. Obecnie budżet Bemowa jest załącznikiem do budżetu m. st. Warszawy i jest ustalany przez Radę Warszawy.

Samoorganizacja Rady Dzielnicy Bemowo

W pierwszej kolejności radni wybrali Przewodniczącego i wiceprzewodniczących rady. Funkcję przewodniczącego Rady Dzielnicy Bemowo w roku 2002-2003 i 2005-2006 pełnił pan Lech Krupiński a w roku 2004-2005 pan Marcin Bonicki.

Funkcję wiceprzewodniczących rady pełnią:

• pan Mariusz Biadun,
• pan Marek Nowiński,
• pani Grażyna Morawska-Narkiewicz od maja 2005 roku do chwili obecnej,
• pan Adam Kuć pełnił tę funkcję w latach 2002 –2003 przez okres 1 roku.

Wybór przewodniczącego rady w pierwszej kolejności wynikał z faktu, że do zadań przewodniczącego w szczególności należy organizowanie pracy rady, koordynowanie prac komisji Rady, przewodniczenie sesji rady oraz podpisywanie dokumentów.

Rada Dzielnicy Bemowo w kadencji 2002-2006 obradowała podczas 64 sesji i przyjęła 225 uchwał oraz 40 stanowisk.

W minionej kadencji Rada odbyła 10 sesji tematycznych poświęconych sprawom:

• bezpieczeństwa i porządku,
• ochrony zdrowia,
• pomocy społecznej,
• kultury i sportu,
• edukacji i oświaty,
• ochrony środowiska,
• budownictwa mieszkaniowego,

oraz 2 sesje wyjazdowe dotyczące lustracji boisk przyszkolnych i terenu Fortu Bema.

Organem wewnętrznym rady który pracuje w przerwie miedzy sesjami są komisje. Rada powołała 8 stałych komisji. Komisję Budownictwa i Infrastruktury Technicznej, Budżetu i Finansów, Edukacji, Kultury i Sportu, Ekologii i Ochrony Środowiska, Integracji Europejskiej, Samorządności i Bezpieczeństwa i komisję Rewizyjną, która jest powoływana obligatoryjnie tj. z mocy ustawy. Komisje te odbyły łącznie 529 posiedzeń.

Podsumowanie pracy rady Dzielnicy w kadencji 2002-2006.

W pierwszym okresie funkcjonowania Rada Dzielnicy dokonała wyboru Burmistrza i Zarządu Dzielnicy czyli organu wykonawczego samorządu dzielnicy Bemowo. W następnym etapie trwało oczekiwanie na zarządzenie Prezydenta Warszawy określającego strukturę urzędu i jego etatyzację oraz na zakończenie procesu zwolnień pracowników w dotychczasowych urzędach w związku ze zmianą struktury administracyjnej Warszawy, wymianę części kadry kierowniczej i uchwalenie budżetu dla Dzielnicy przez Radę Warszawy. Z zatwierdzonej struktury organizacyjnej urzędu m.st. Warszawy wynikało, że zadania jakie miały wykonywać samorządy dzielnicowe oraz środki finansowe przyznane na ich realizację w sposób dobitny pokazały, że kompetencje i możliwości finansowe wspólnoty samorządowej uległy istotnemu ograniczeniu.

Mimo to, mając ograniczone środki finansowe jakie uchwaliła Rada Warszawy dla Dzielnicy Bemowo oraz ograniczone kompetencje do decydowania na swoim terenie Rada Dzielnicy wraz Zarządem czyniła ogromne starania aby w sposób jak najbardziej racjonalny i z jak najwyższym pożytkiem realizować zadania związane z zaspokajaniem potrzeb wspólnoty lokalnej – potrzeb mieszkańców Bemowa. Działania te koncentrowały się na realizacji zadań m.in. takich jak:

• budowa 4 nowoczesnych szkolnych boisk sportowych,
• remont i modernizacja placówek oświatowych oraz ich doposażenie w sprzęt dydaktyczny,
• remont i modernizacja przedszkoli oraz doposażenie placów zabaw,
• budowa 3 dróg gminnych
• remont dróg i budowa parkingów,
• dalsze prace przy budowie parku „Górczewska”,
• budowa Bemowskiego Centrum Kultury,
• organizacja imprez rocznicowo-patriotycznych oraz rozrywkowych i sportowych,
• dokonywanie nasadzeń drzew i krzewów,
• budowa infrastruktury technicznej.

Ponadto Rada Dzielnicy podejmowała działania w sprawie poprawy bezpieczeństwa publicznego na terenie Bemowa, ochrony zdrowia i pomocy społecznej i ochrony środowiska, w tym działania mające na celu nie dopuszczenie do budowy autostrad na terenie Bemowa.

Realizacja wyżej wymienionych zadań i szeregu innych nie była by możliwa bez zgodnej współpracy radnych w komisjach i na sesjach Rady oraz bez zgodnej współpracy z Zarządem Dzielnicy.

Miarą zgodności w działaniach nich będzie fakt, iż inicjatywy uchwałodawcze Zarządu były akceptowane przy niewielkiej liczbie osób wstrzymujących się, jeszcze mniejszej liczbie głosów przeciwnych, a bardzo często były przyjmowane jednogłośnie. Uzasadnieniem takiej postawy może być to, że radni niezależnie jaką opcję polityczną reprezentują wyszli z założenia, że „dziura w jezdni jest apolityczna”, a przede wszystkim mając na uwadze fakt, że są reprezentantami mieszkańców Bemowa i mają obowiązek działać dla ich dobra. Zgodna współpraca osiągnięta przez chęć szukania spraw które łączą i szukania kompromisu przy rozwiązywaniu problemów jakie stoją do rozwiązania przed samorządem Dzielnicy Bemowo pozwoliła na to, że obrady zarówno w komisjach jak i na sesjach Rady przebiegały sprawnie, a dyskusja koncentrowała się na sprawach merytorycznych.

Przesłanie do nowej rady Dzielnicy Bemowo

Do zadań nowo wybranego samorządu Dzielnicy Bemowo winny być podjęcie w pierwszej kolejności działań mających na celu:

• zmianę ustawy o ustroju m.st. Warszawy w celu zwiększenia kompetencji samorządu dzielnicowego. Warto pamiętać o projekcie nowej struktury administracyjnej Warszawy zgłoszonym przez Stowarzyszenie “Metropolitalne”. Nowy ustrój m. st. Warszawy mógłby zafunkcjonować od kadencji zaczynającej się w roku 2010.
• uchwalenia przez Radę m.st. Warszawy statutu wraz ze statutami dzielnicowymi. Statut winien szczegółowo określać kompetencje władz wykonawczych i uchwałodawczych m.st. Warszawy oraz jednostek pomocniczych tj. Dzielnic Warszawy. Winien również jednoznacznie wskazywać, kto i za co odpowiada w Urzędzie m.st. Warszawy i w Urzędach Dzielnicowych – nie tylko przed historią, wyborcami, ale przede wszystkim przed prawem. Ukróci to dowolność interpretacji aktualnie obowiązujących przepisów i arbitralnych rozstrzygnięć władzy wykonawczej, w tym urzędników miejskich i Rady m.st. Warszawy.
• czynienie wszelkich możliwych starań o przyśpieszenie budowy i uruchomienia II linii metra na terenie Bemowa. Mieszkańcy Bemowa czynni zawodowo pracują i poza terenem swego zamieszkiwania. To samo dotyczy młodzieży Licealnej i studiującej. W dużej mierze pracują, studiują lub uczą się w centrum Warszawy, w dzielnicy Mokotów, na Ursynowie, Służewcu i na Pradze. Do większości tych miejsc nie dojedziemy planowaną autostradą Via Baltica czy trasą Mostu Północnego. Problem komunikacyjny mimo trawiących modernizacji i remontów ulic na terenie Bemowa w sposób gwałtowny narasta. Problemu nie widać z wysokości Ratusza m.st. Warszawy choć są to drogi głównie powiatowe.
• kontynuowanie działań w celu niedopuszczenia do budowy autostrad na terenie Bemowa, a w przypadku braku możliwości takich działań, podjęcie starań w celu istotnego ograniczenia negatywnych skutków i wszelkich uciążliwości jakie mogą wyniknąć w związku z eksploatacją autostrad na terenie Bemowa.